Jaarthema 2025 ‘Citizenship education: Celebrating what unites us’

Samen bouwen aan actieve, kritische en betrokken burgers

Hoe leren we leerlingen respectvol omgaan met verschillende meningen? Hoe stimuleren we hen om actief deel te nemen aan de samenleving? En hoe kunnen we jongeren helpen om feit van fictie te onderscheiden in een wereld vol informatie?

Met het eTwinning-jaarthema“Citizenship Education: Celebrating What Unites Us” ontdekken leerlingen wat hen verbindt als burgers van hun school, hun gemeenschap, Europa en de wereld. Het thema draait rond actief burgerschap, democratie, kritisch denken, mediawijsheid, Europese waarden en culturele diversiteit.

Waarom dit thema?

Onze samenleving verandert voortdurend. Jongeren komen dagelijks in contact met nieuws, sociale media, maatschappelijke vraagstukken en uiteenlopende meningen. Daarom is het belangrijk dat zij leren:

• kritisch nadenken;
• informatie beoordelen;
• respectvol in dialoog gaan;
• verantwoordelijkheid opnemen;
• deelnemen aan democratische processen;
• omgaan met diversiteit;
• actief bijdragen aan hun omgeving.

eTwinning biedt hiervoor een unieke kans. Door samen te werken met leeftijdsgenoten uit andere Europese landen ontdekken leerlingen verschillende perspectieven en ervaren ze wat Europees burgerschap in de praktijk betekent.

De drie pijlers van het jaarthema

1. Actief burgerschap

Actief burgerschap gaat over betrokken zijn bij de samenleving en zelf een verschil willen maken.

Leerlingen kunnen:

• deelnemen aan besluitvorming op school;
• meedenken over lokale uitdagingen;
• vrijwilligerswerk onderzoeken;
• acties opzetten rond maatschappelijke thema’s;
• oplossingen bedenken voor problemen in hun buurt;
• leren hoe democratie werkt.

Projectideeën:

Mijn school, mijn stem

• Leerlingen onderzoeken hoeveel inspraak jongeren hebben op school.
• Partnerklassen vergelijken hun leerlingenraad of participatiestructuren.
• Samen formuleren ze aanbevelingen voor meer leerlingenparticipatie.

Young Changemakers

• Internationale teams kiezen een lokaal probleem.
• Ze onderzoeken mogelijke oplossingen.
• De resultaten worden voorgesteld tijdens een online Europese jongerenconferentie.

2. Europese waarden en de Europese Unie

De Europese Unie is gebaseerd op gemeenschappelijke waarden zoals:

• menselijke waardigheid;
• vrijheid;
• democratie;
• gelijkheid;
• mensenrechten;
• respect voor minderheden;
• solidariteit;
• rechtsstaat.

Het thema moedigt leerlingen aan om na te denken over deze waarden en te onderzoeken hoe ze zichtbaar zijn in hun dagelijks leven.

Projectideeën

Europa in mijn leven

• Leerlingen gaan op zoek naar Europese invloeden in hun dagelijks leven.
• Ze maken video’s, podcasts of digitale posters.
• Partnerklassen vergelijken hun bevindingen.

United in Diversity

• Leerlingen onderzoeken hun culturele identiteit.
• Ze vergelijken tradities, talen en gewoonten.
• Samen ontdekken ze wat Europeanen verbindt ondanks verschillen.

European Values Gallery

• Elke partnerklas kiest een Europese waarde.
• De leerlingen maken interviews, kunstwerken of verhalen rond deze waarde.
• Alles wordt verzameld in een virtuele tentoonstelling.

3. Kritisch denken en mediawijsheid

Kritisch denken is een essentiële vaardigheid voor actieve burgers. Leerlingen moeten informatie leren analyseren, argumenten evalueren en gefundeerde keuzes maken. Dit hangt nauw samen met mediawijsheid en het herkennen van desinformatie.

Projectideeën

Fact Check Europe

• Leerlingen analyseren nieuwsberichten uit verschillende landen.
• Ze leren factchecken.
• Samen ontwikkelen ze een gids tegen nepnieuws.

News Detectives

• Internationale teams onderzoeken hoe nieuws ontstaat.
• Ze vergelijken nationale media.
• Ze maken een gezamenlijke podcast of nieuwsbrief.

Social Media Under the Microscope

• Leerlingen onderzoeken de invloed van sociale media op hun denken en gedrag.
• Partnerscholen vergelijken resultaten via enquêtes en interviews.

Hoe integreer je dit thema in een eTwinning-project?

Het thema hoeft geen apart projectonderwerp te zijn. Je kunt burgerschap integreren in bijna elk project.

Werk rond samenwerking

Laat leerlingen:

• samen beslissingen nemen;
• taken verdelen;
• stemmen over projectactiviteiten;
• gezamenlijke regels opstellen.

Zo ervaren ze democratische processen in de praktijk.

Werk rond actuele thema’s

Gebruik onderwerpen zoals:

• klimaat;
• duurzaamheid;
• inclusie;
• mensenrechten;
• artificiële intelligentie;
• online veiligheid;
• culturele diversiteit.

Deze thema’s lenen zich uitstekend voor internationale dialoog.

Laat leerlingen onderzoeken

Moedig hen aan om:

• interviews af te nemen;
• enquêtes uit te voeren;
• debatten te organiseren;
• standpunten te vergelijken;
• oplossingen uit te werken.

Onderzoekend leren stimuleert actief burgerschap en kritisch denken.

Werkvormen die goed werken binnen dit thema

De Europese Commissie benadrukt dat burgerschapseducatie vooral effectief is wanneer leerlingen actief deelnemen.

Enkele sterke werkvormen:

• debatten;
• rollenspellen;
• simulaties van verkiezingen;
• digitale forums;
• interviews;
• podcasts;
• leerlingenparlementen;
• gezamenlijke campagnes;
• probleemoplossende opdrachten;
• internationale discussies.

Betrek de school en de omgeving

Burgerschap stopt niet aan de schoolpoort. Betrek daarom ook:

• ouders;
• lokale verenigingen;
• vrijwilligers;
• gemeenten;
• jeugdorganisaties;
• bibliotheken;
• maatschappelijke organisaties.

Zo ontdekken leerlingen dat actief burgerschap een belangrijk onderdeel is van het dagelijks leven.

Wat leren leerlingen?

Via dit jaarthema ontwikkelen leerlingen:

• kritisch denken;
• mediawijsheid;
• interculturele competenties;
• respect voor diversiteit;
• democratische vaardigheden;
• samenwerkingsvaardigheden;
• engagement en verantwoordelijkheid.

Waarom meedoen?

Met eTwinning neem je je klas mee voorbij de schoolmuren. Je leerlingen leren samenwerken, kritisch denken en groeien door internationale uitwisseling. Ook jij breidt je netwerk uit, ontdekt nieuwe methodes en krijgt erkenning voor je werk binnen een bruisende Europese community.

Tip: registreer je bij eTwinning en ontdek alle voordelen die zo’n eTwinning-account je biedt!

Ben je een beginnend eTwinner en heb je weinig tot geen ervaring met internationalisering via eTwinning? Dankzij dit Europees platform kan je (online) samenwerken met een andere klas in Europa. Lees zeker onze FAQ en kom meer te weten over deze fantastische community.

Wil je graag een eTwinning-account aanmaken om projecten op te starten? Lees hier hoe je dit doet.

Heb je nog vragen? Aarzel dan niet en stuur ons een mailtje via etwinning@epos-vlaanderen.be of zoek ons op via sociale media.

Gebruik van AI

AI werd gebruikt om de tekst die we schreven op basis van de Engelse tekst die we kregen van eTwinning Europe eenvoudiger en vlotter te maken en de schrijffouten eruit te halen.