Op 15 september vieren overal ter wereld de Internationale Dag van de Democratie. Uiteraard vinden ook wij bij eTwinning dit een bijzondere dag om bij stil te staan, en dit topic is bij uitstek gepast om samen rond te werken met één of meerdere klassen elders in Europa.

Blijf niet bij de pakken zitten, ontdek samen met jouw leerlingen de noodzaak van onze democratische samenleving en hoe je als actieve burger het verschil kan maken.

Hieronder vind je enkele lestips voor verschillende niveaus. je kan immers zowel in het lager onderwijs als in het secundair onderwijs en de lerarenopleiding samenwerken met klassen elders in Europa. Heb je zelf ook interessante ideeën of al projecten rond democratie uitgewerkt. Laat het ons weten via eTwinning@epos-vlaanderen.be en wij delen graag jouw tips met andere leerkrachten.

Voor alle niveaus willen we graag deze fantastische site vol cases meegeven: Case4EU: Casussen voor mondige EU-burgers.

Ook dit jaar kan je inschrijven voor ‘Operatie Case4EU’ ! Studenten van de rechtsfaculteit KU Leuven gaven vorig schooljaar workshops op school om 16-18-jarigen voor te bereiden op de Europese verkiezingen. Het enthousiasme van alle betrokkenen was groot. Heb je ook interesse in een gratis workshop over de EU concreet in je leven (met rollenspel) voor jouw klas dit schooljaar (2024-25)? Je kan hier je aanvraag  indienen.

Wil je verder werken rond Europees burgerschap? Dan kan je vertrekken van dit filmpje. Toelichting en lesmateriaal vind je hier.

Lager onderwijs / buitengewoon onderwijs

1. Democratie in actie in de klas
  • Beschrijving: Kinderen leren over democratie door eenvoudige activiteiten zoals het kiezen van een klasvertegenwoordiger.
  • Activiteiten:
    • De kinderen proberen te ontdekken wat democratie is door leerkrachten, personeel op school, hun ouders… te interviewen. Wat denken zij dat democratie inhoudt?
    • Laat de leerlingen bij het begin van het schooljaar in internationale teams klasregels opstellen. Alle partnerklassen volgen deze regels en deze worden tijdens het jaar geëvalueerd. Welke regels zijn er belangrijk voor de verschillende partnerklassen? Welke regels zullen aangepast moeten worden tijdens het jaar en verschilt dit van land tot land, van klas tot klas?
    • Ook met leerlingen in het buitengewoon onderwijs kan je, afhankelijk van hun niveau, werken rond democratie op deze manier. Het inzetten van visuele hulpmiddelen kan het voor hen makkelijker maken. Stemmen kan bijvoorbeeld met gekleurde steentjes.
    • Je kan ook rollenspellen houden over beslissingen nemen in de klas.
  • Aanpak: Leerkrachten vertellen over democratie (in de lessen Wereldoriëntatie…) en eenvoudige stemactiviteiten organiseren over de klasregels.
2. Stem van de leerlingen op school
  • Beschrijving: Kinderen leren hun mening te uiten over onderwerpen die hen aangaan, zoals speeltijd, sport tijdens de middagpauze of schoolmaaltijden. Hebben jullie op school al een leerlingenraad of scholierenparlement? Top! Dan kan je deze groep zeker ook gebruiken om een eTwinning-project rond democratie verder uit te werken.
  • Activiteiten: Bespreek met partnerklassen hoe de leerlingen inspraak hebben op school. Is dit op alle scholen zo én een vanzelfsprekendheid? Organiseer je eigen verkiezingen waarbij je in internationale teams een partij met partijpunten maakt en een verkiezingscampagne op poten zet met posters, eenvoudige presentaties, …
  • Aanpak: Leerkrachten moedigen de kinderen aan om hun ideeën te delen en samen beslissingen te nemen. Door met eTwinning in internationale teams te werken, leren de kinderen hoe democratie werkt en dat er verschillende manieren zijn om tot beslissingen te komen.

Secundair onderwijs

1. Democratie in Actie in jouw land
  • Beschrijving: Leerlingen onderzoeken hoe democratie werkt in hun eigen land en vergelijken dit met andere landen. Zo krijgen ze inzicht in de werking van democratische processen en leren ze om kritisch na te denken over de verschillen en overeenkomsten tussen landen. Via eTwinning kunnen ze dit doen in internationale teams, wat het hele debat natuurlijk nog veel interessanter maakt.
  • Activiteiten:
    • Debatten: Organiseer online debatten met je partnerklassen (of in de internationale teams) waarin leerlingen verschillende standpunten over democratische kwesties verdedigen. Als je kleinere groepjes maakt, is de kans groter dat jouw leerlingen een actieve bijdrage aan het debat durven te leveren.
    • Rollenspellen: Simuleer parlementaire zittingen of gemeenteraadsvergaderingen om leerlingen te laten ervaren hoe beslissingen worden genomen. Heb je een leerlingenraad of scholierenparlement op school? Dan kan je deze werking betrekken bij het eTwinning-project over democratische participatie. Je kan de leerlingen ook laten beslissen over welke schoolregels ingeoverd, aangepast of afgeschaft kunnen worden, en hoe deze schoolregels verschillen van partnerklas tot partnerklas.
    • Informatieve video’s: Laat leerlingen video’s maken waarin ze uitleggen hoe democratie in hun land werkt en deze delen met partnerklassen in andere landen. Je kan je leerlingen hiervoor ook laten samenwerken internationale teams die samen bekijken hoe de democratie in de Europese Unie werkt.
  • Aanpak: Begeleid je leerlingen bij het uitvoeren van onderzoek naar de democratische processen in hun eigen land. Dit kan via interviews met lokale politici of bezoeken aan gemeenteraadsvergaderingen, via mails of telefoontjes aan Europese, Vlaamse of Belgische politici of via het bekijken van politieke programma’s.

2. Virtuele verkiezingen
  • Beschrijving: Organiseer een virtuele verkiezing waarbij leerlingen verschillende politieke partijen vertegenwoordigen en campagne voeren. Dit project helpt leerlingen te begrijpen hoe verkiezingen werken en wat er allemaal bij komt kijken. Je kan je leerlingen via een rollenspel laten deel uitmaken van een echte partij, maar je kan hen ook zelf een partij laten oprichten met een partijnaam, slogan en uiteraard partijstandpunten. Laat je hen werken in internationale teams, dan zal het oprichten van een eigen partij in dit internationale team een boeiende en leerrlijke uitdaging zijn. Dit is een unieke kans om te leren over de politieke systemen en verkiezingsprocessen in andere landen.
  • Activiteiten:
    • Campagnes voeren: Leerlingen creëren campagneposters, video’s en sociale media-inhoud om hun partij te promoten.
    • Debatten organiseren: Organiseer online debatten tussen de verschillende partijen waarin leerlingen hun standpunten verdedigen.
    • Verkiezingsdag simuleren: Organiseer een verkiezingsdag waarbij leerlingen stemmen op de partij van hun keuze en de resultaten worden geteld en geanalyseerd.
  • Aanpak: Leerkrachten kunnen leerlingen helpen bij het opzetten van hun campagnes en het ontwikkelen van hun politieke platforms. Dit kan het schrijven van speeches, het ontwerpen van posters en het maken van video’s omvatten.

Lerarenopleiding

1. Democratische waarden in de geschiedenis
  • Beschrijving: Studenten onderzoeken historische gebeurtenissen die hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van democratische waarden. Dit project helpt toekomstige leraren om een diepgaand begrip te krijgen van de geschiedenis van democratie en hoe deze waarden zijn geëvolueerd. Zo kunnen ze als stagiair of leraar met de leerlingen in gesprek gaan over het belang van, bijvoorbeeld, deelname aan het scholierenparlement of de leerlingenraad op school.
  • Activiteiten:
    • Geschiedenisonderzoek: Studenten voeren onderzoek uit naar belangrijke historische gebeurtenissen en figuren die een rol hebben gespeeld in de ontwikkeling van democratische waarden.
    • Tijdlijnen maken: Studenten creëren tijdlijnen die de evolutie van democratische waarden in verschillende landen weergeven.
    • Essays of verhalen schrijven: Studenten schrijven essays of verhalen over de impact van deze historische gebeurtenissen op de huidige democratische systemen.
  • Aanpak: Gebruik eTwinning om samen te werken met een lerarenopleiding in een ander Europees land. Studenten kunnen hun onderzoek en tijdlijnen delen via online platforms, gezamenlijke presentaties geven en discussies voeren over de verschillen en overeenkomsten in de democratische ontwikkeling van hun respectieve landen. Laat studenten in internationale teams werken.

2. Democratie en mensenrechten
  • Beschrijving: Studenten onderzoeken hoe democratische landen mensenrechten beschermen en wat de uitdagingen zijn. Dit project helpt toekomstige leraren om inzicht te krijgen in de relatie tussen democratie en mensenrechten en hoe ze deze concepten in hun eigen onderwijs kunnen integreren.
  • Activiteiten:
    • Case studies: Studenten analyseren case studies van verschillende landen om te begrijpen hoe democratische systemen mensenrechten beschermen en welke uitdagingen er zijn.
    • Posters en presentaties maken: Studenten creëren posters en presentaties om hun bevindingen te delen met hun klasgenoten en partnerklassen.
    • Discussies over actuele kwesties: Studenten voeren discussies over actuele kwesties met betrekking tot democratie en mensenrechten, waarbij ze verschillende perspectieven en oplossingen verkennen.
  • Aanpak: Werk samen met een lerarenopleiding in een ander Europees land om case studies en bevindingen te delen. Laat jouw studenten samenwerken in internationale teams. Studenten kunnen gezamenlijke online discussies voeren, presentaties uitwisselen en samenwerken aan het ontwikkelen van oplossingen voor uitdagingen op het gebied van mensenrechten. Dit biedt een waardevolle gelegenheid voor intercultureel leren en samenwerking.

Lees hier meer over eTwinning in de lerarenopleiding en hoe je kan samenwerken met een lerarenopleiding met een klas elders in Europa.

Vragen of opmerkingen? Laat het ons weten via eTwinning@epos-vlaanderen.be!